است كه آبكشان نتوانند آب آن را تمام كنند و چشمه‌اى است كه آبش تيره و آلوده نخواهد بود و آبشخوارش در اثر تراكم و كثرت واردين تنگ نخواهد گرديد منزلى است كه راه‌هاى آن صاف و هموار و مسافرينش هرگز گمراه نخواهند شد . قرآن نشانه‌ها و علائم روشنى است كه عابرين از آن غفلت نورزند و تل‌هاى بلندى است كه قصدكنندگانش نتوانند از آن بگذرند . قرآن كتابى است كه خداوند آن را سيراب‌كنندهء تشنگان علم و بهار دل‌هاى فقها و دانشمندان و آخرين مقصد نيكان و صالحان قرار داده است . قرآن دوايى است كه با بودن آن دردى نيست ، نور و روشنايىاى است كه هرگز به ظلمت و تاريكى نگرايد ، ريسمانى است كه دستگيرهء آن ، محكم و ناگسستنى و پناهگاه محكم و بلندى است كه دست يغما و چپاول به آن راه ندارد ، براى دوستدارانش عزت و بر واردينش ايمنىبخش است و براى پيروانش وسيله هدايت و رستگارى و براى تمسك‌كنندگانش وسيله عذر خواهى است . قرآن دليل محكم و استوارى است براى استدلال‌كنندگان ، گواه حق و زنده‌اى است براى كسى كه در خصومت‌ها به آن استشهاد كند و وسيله پيروزى است براى اجتماع‌كنندگانش ، حاملانش را به سوى سعادت مىبرد و عاملانش را به مقام عالى و بلندى ، پرواز و اوج مىدهد . قرآن علائم و راهنمايىهايى است براى متفكرين ، سپرى است براى طالبان سلاح ، علم و دانشى است براى كسى كه آن را در مغز خود جاى دهد و حديث درستى است براى كسى كه آن را نقل كند ، قضاوت حق و عادلانه‌اى است براى كسى كه در ميان مردم با آن ، حكومت و قضاوت نمايد . » « 1 » ( 1 ) - اين خطبه نيز مانند خطبه پيش به نكات قابل توجه و مهمى مشتمل است كه اينك پاره‌اى از آن‌ها را در اينجا مىآوريم : توضيح حديث 1 - « چراغ روشنى است كه نور آن به خموشى نگرايد . » « 2 » هدف آن حضرت از اين جمله و جملات ديگر مشابه آن كه در اين خطبه به كار رفته ، اين است كه دوران حقايق و مفاهيم آيات قرآن محدود

--> ( 1 ) « ثمّ انزل عليه الكتاب نورا لا تطفأ مصابيحه و سراجا لا يخبو توقّده . . . » : نهج البلاغه ، خطبهء 198 . ( 2 ) و سراجا لا يخبو توقّده .